Kızılırmak ile Akdağ arasında bir ilçe: Özvatan

İlçe; doğuda Sarıoğlan, batıda Felahiye, güneyde Bünyan ve Kocasinan, kuzeyde ise Yozgat ili ile komşudur. Arazi yapısı genellikle dalgalı tepeler, geniş düzlükler ve bunların arasına serpiştirilmiş vadi tabanlarından oluşur.

İlçe merkezi, hafif eğimli bir plato üzerine kuruludur. Bu sayede hem Kızılırmak vadisine hem de Akdağ silsilesine hâkim bir görünüm sunar.

Arazi, tarım alanları, meralar ve yer yer meyve bahçeleriyle değerlendirilir. Ağaçlandırma çalışmalarıyla birlikte özellikle dere kenarlarında kavak ve söğüt grupları görülür. İlçenin yüksek ve açık konumu, gün batımlarında geniş ufuk çizgisiyle tipik İç Anadolu manzaralarını gözler önüne serer.

Akdağ'ın ilçeye bakan yamaçları, yaz aylarında yaylacılık ve küçükbaş hayvancılık için kullanılır. Rakımın 2.000 metreyi aştığı kesimlerde yaz geceleri serin, kış aylarında ise sert ve kar yağışlı bir hava hâkimdir.

İlçe sınırları içerisinde isimleri köylere ve mahallelere de yansıyan Hisartepe, Kale Tepesi, Güzelyayla sırtları gibi yerel yükseltiler bulunur. Bu tepelerin bir kısmında eski yerleşim izleri ve höyük görünümlü yapılar dikkati çeker.

Yüksek kesimlerden bakıldığında, güneyde Kayseri ovasına, kuzeyde ise Yozgat yönüne uzanan geniş bir manzara ortaya çıkar. Özellikle bahar aylarında karla kaplı zirveler ile yeşeren vadilerin kontrastı, yöre halkının fotoğraf karelerine sık sık yansır.

Kızılırmak, ilçe sınırlarının bir bölümünde doğal sınır görevi görür. Tarih boyunca hem tarımsal sulama hem de yerleşim yerlerinin konumu açısından belirleyici olmuştur. Nehir boyunca uzanan eski sulama kanalları, bugün modern beton kanallarla büyük ölçüde yenilenmiştir.

İlçe içinden geçen Öz Deresi, ilkbahar aylarında kar erimeleriyle debisi artan, yaz aylarında ise sulama amacıyla yoğun kullanılan bir akarsudur.

İlçe genelinde küçük göletler ve sulama amaçlı yapay su birikintileri bulunur. Bu göletler özellikle hayvancılık yapılan meralara su sağlayarak bölge ekonomisine dolaylı katkı sunar.

Eğitim Kurumları (tahmini)

İlçe genelinde;

• 3 ilkokul (biri merkezde, ikisi büyük mahallelerde),
• 1 ortaokul (merkezde, çok amaçlı spor salonlu),
• 1 İmam Hatip Ortaokulu,
• 1 Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi

Küçük yerleşimlerdeki öğrenciler servis ve belediye destekli taşımalı eğitim sistemiyle ilçe merkezindeki okullara taşınmaktadır.

İdari ve Güvenlik Birimleri

İlçede temel kamu kurumları tek merkezde toplanmıştır:

• Kaymakamlık ve Belediye (aynı meydanda),
• İlçe Emniyet Amirliği (merkezde),
• İlçe Jandarma Komutanlığı (köyler için sorumlu),
• Devlet Hastanesi / Entegre İlçe Hastanesi ölçeğinde sağlık tesisi,
• PTT şubesi, ziraat bankası şubesi ve birkaç banka ATM'si.

Bu yapıyla Özvatan, çevre köy ve mahallelerin de günlük işlerini yürüttüğü bir alt merkez rolü üstlenmektedir.